Shloka 15

Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya

Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity

Devanagari script

ततः सर्वाणि सैन्यानि धर्मपुत्रस्य शासनात्‌ | संरब्धान्यभ्यवर्तन्त भीष्ममेव जिघांसया,तदनन्तर धर्मपुत्र युधिष्ठिरके आदेशसे क्रोधमें भरी हुई उनकी सारी सेनाएँ भीष्मपर ही टूट पड़ीं। वे भीष्मको मार डालना चाहती थीं

Transliteration

tataḥ sarvāṇi sainyāni dharmaputrasya śāsanāt | saṃrabdhāny abhyavartanta bhīṣmam eva jighāṃsayā ||

Translation

Daraufhin stürmten auf Befehl des Dharmaputra (Yudhiṣṭhira) alle seine Abteilungen—von Zorn entflammt und zu wildem Entschluss aufgewühlt—voran und drängten geradewegs gegen Bhīṣma allein, fest entschlossen, ihn zu töten.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: neuter, nominative, plural

• सैन्यानि: armies, troops
• सैन्यानि: Karta
• Type: Noun
• Root: सैन्य
• Form: neuter, nominative, plural

• धर्मपुत्रस्य: of Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)
• Type: Noun
• Root: धर्मपुत्र
• Form: masculine, genitive, singular

• शासनात्: from the command/ordering
• शासनात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: शासन
• Form: neuter, ablative, singular

• संरब्धानि: enraged, impetuous
• संरब्धानि: Karta
• Type: Adjective
• Root: संरब्ध (√रभ्/रम्भ् + सम्, क्त)
• Form: neuter, nominative, plural

• अभ्यवर्तन्त: advanced upon, rushed towards
• Type: Verb
• Root: अभि-√वृत् (वर्तते)
• Form: imperfect (laṅ), 3rd, plural, parasmaipada

• भीष्मम्: Bhīṣma
• भीष्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीष्म
• Form: masculine, accusative, singular

• एव: indeed, only, just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• जिघांसया: with the desire to kill
• जिघांसया: Karana
• Type: Noun
• Root: जिघांसā (√हन्, desiderative noun from जिघांसति)
• Form: feminine, instrumental, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)
• Bhīṣma
• Pāṇḍava army (Dharmaputra's forces)