Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

भीमसेन-दुर्योधन-प्रहारः तथा घटोत्कचमायाप्रादुर्भावः | Bhīmasena–Duryodhana Clash and the Manifestation of Ghaṭotkaca’s Māyā

एकी भूता: सुसंयत्ता: कौरवाणां महाचमूम्‌ । व्यूहाय विदधू राजन्‌ पाण्डवान्‌ प्रति दंशिता:,नरेश्वर! तत्पश्चात्‌ राजा दुर्योधन, चित्रसेन, विविंशति, रथियोंमें श्रेष्ठ भीष्म तथा द्रोणाचार्य--ये सब संगठित एवं सावधान होकर पाण्डवोंसे युद्ध करनेके लिये कवच बाँधकर कौरवोंके विशाल सैन्यकी व्यूह-रचना करने लगे

ekībhūtāḥ susaṁyattāḥ kauravāṇāṁ mahācamūm | vyūhāya vidadhu rājann pāṇḍavān prati daṁśitāḥ ||

Sañjaya sprach: O König, die Kauravas—vereint und vollständig gerüstet—begannen, ihr gewaltiges Heer zur Schlachtformation zu ordnen, bewaffnet, um den Pāṇḍavas entgegenzutreten. In diesem Augenblick betont das Epos die moralische Last des Krieges: Die kommende Gewalt ist kein Zufall, sondern bewusst geplant und angenommen; kollektiver Entschluss und Disziplin steigern ihr Gewicht.

एकीभूताःhaving become united
एकीभूताः:
Karta
TypeAdjective
Rootएकीभूत (एकी-√भू)
FormMasculine, Nominative, Plural
सुसंयत्ताःwell-prepared
सुसंयत्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुसंयत
FormMasculine, Nominative, Plural
कौरवाणाम्of the Kauravas
कौरवाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
महाचमूम्the great army
महाचमूम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाचमू
FormFeminine, Accusative, Singular
व्यूहायfor arranging in battle-formation
व्यूहाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootव्यूह
FormMasculine, Dative, Singular
विदधुःthey arranged / they set up
विदधुः:
Karta
TypeVerb
Root√धा (वि-√धा)
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिtowards / against
प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रति
दंशिताःarmoured / having put on armour
दंशिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदंशित (√दंश)
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kauravas
P
Pāṇḍavas
M
mahācamū (great army)
V
vyūha (battle formation)