Shloka 45
भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः
Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal
अथान्येन सुतीक्ष्णेन सर्वावरणभेदिना । शतानीको जयत्सेनं विव्याध हृदये भूशम्,तत्पश्चात् समस्त आवरणोंका भेदन करनेमें समर्थ दूसरे तीक्ष्ण बाणद्वारा शतानीकने जयत्सेनके वक्ष:स्थलमें गहरी चोट पहुँचायी
athānyena sutīkṣṇena sarvāvaraṇabhedinā | śatānīko jayatsenaṁ vivyādha hṛdaye bhṛśam ||
Sañjaya sprach: Daraufhin traf Śatānīka Jayatsena mit einem weiteren überaus scharfen Pfeil—einem, der jede Art von Panzerung zu durchdringen vermochte—mit wuchtiger Gewalt in der Herzgegend. Die Szene hebt die düstere Präzision der Schlacht hervor, in der kriegerisches Können und tödlicher Wille persönliches Empfinden überragen, und in der die ethische Last des Krieges durch die Disziplin der Pflichterfüllung getragen wird, nicht durch Hass.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of kṣatriya-duty in war: action is executed with trained precision and resolve. Ethically, it points to the burden of violence—skill and determination can be dharmic within the battlefield role, yet the consequences remain grave and irreversible.
Sañjaya reports that Śatānīka uses a second, extremely sharp, armor-piercing arrow and drives it deep into Jayatsena’s chest/heart area, indicating a decisive and potentially fatal blow amid the ongoing combat.