मेरोर्दिग्वर्णनम् / Digvarṇana of Meru: Uttara-Kuru, Bhadrāśva, and Jambūdvīpa Motifs
स विचिन्त्य महातेजा: पुनरेवाब्रवीद् वच: । असंशयं सूतपुत्र काल: संक्षिपते जगत्,कुछ देरतक सोच-विचार करनेके पश्चात् महा-तेजस्वी धृतराष्ट्रने पुन: इस प्रकार कहा --'सूतपुत्र संजय! इसमें संदेह नहीं कि काल ही सम्पूर्ण जगत्का संहार करता है
sa vicintya mahātejāḥ punar evābravīd vacaḥ | asaṁśayaṁ sūtaputra kālaḥ saṁkṣipate jagat |
Nachdem er eine Weile nachgedacht hatte, sprach der mächtige Dhṛtarāṣṭra erneut: „O Sañjaya, Sohn eines Sūta, daran besteht kein Zweifel—allein die Zeit (Kāla) zieht die ganze Welt ihrem Ende entgegen.“ Im ethischen Schatten des nahenden Gemetzels deutet der König die Ereignisse nicht nur als menschliche Wahl, sondern als überwältigenden Strom Kālas, der Unausweichlichkeit ahnen lässt, während die Verantwortung doch auf den Handelnden lastet.
वैशम्पायन उवाच