Shloka 12
उन बाणोंका स्पर्श मृत्युके तुल्य था। राजन्! उस समय सात्यकिके साथ आये हुए सैनिक उन सायकोंका वेग न सह सके। नरेश्वर! युद्धभूमिमें वे रण-दुर्मद सात्यकिको वहीं छोड़कर सब ओर भाग निकले ।। त॑ दृष्टवा युयुधानस्य सुता दश महाबला: । महारथा: समाख्याताश्षित्रवर्मायुधध्वजा:,सात्यकिके दस महाबलवानू पुत्र थे। उनके कवच, आयुध और ध्वज सभी विचित्र थे। वे सब-के-सब महारथी कहे जाते थे। वे युद्धस्थलमें यूपचिह्वलित ध्वजवाले महारथी भूरिश्रवाको देखकर उसके पास आये और अत्यन्त क्रोधपूर्वक उससे इस प्रकार बोले --
tān bāṇānāṃ sparśo mṛtyu-tulya āsa | rājan! tadā sātyaki-sahāgatāḥ sainikās teṣāṃ sāyakānāṃ vegaṃ na soḍhum aśaknuvan | nareśvara! raṇa-durmadās te yuddha-bhūmau yuyudhānaṃ tatraiva parityajya sarvato vidudruvuḥ || taṃ dṛṣṭvā yuyudhānasya sutā daśa mahābalāḥ | mahārathāḥ samākhyātāś citra-varmāyudha-dhvajāḥ ||
Sañjaya sprach: Die Berührung jener Pfeile war wie der Tod selbst. O König, in jenem Augenblick konnten die Truppen, die mit Sātyaki gekommen waren, der Wucht dieser Geschosse nicht standhalten. O Herr der Menschen, vom Kriegstaumel ergriffen, ließen sie Yuyudhāna (Sātyaki) auf dem Schlachtfeld zurück und flohen nach allen Seiten. Als sie dies sahen, rückten Sātyakis zehn Söhne—mächtige Kämpfer, als Mahārathas berühmt, mit glänzenden Rüstungen, Waffen und Bannern—gegen den Feind vor, getrieben von Zorn und von der Pflicht, ihren Vater im Chaos des Krieges zu schützen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts panic-driven self-preservation with the warrior-ethic of standing by one’s leader and kin. It highlights how dharma in war is tested under fear: ordinary troops may break, while those bound by honor and familial duty step forward to protect their own.
Sātyaki’s accompanying soldiers cannot withstand the deadly arrow-volley and flee, leaving him exposed on the battlefield. In response, Sātyaki’s ten powerful sons—renowned as mahārathas—advance toward the enemy, prepared to confront the threat and defend their father.