Shloka 4
Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)
त॑ चैव पाण्डवा: सर्वे सात्यकिं रभसं रणे । परिवार्य स्थिता: संख्ये समनन््तात् सुमहौजस:,उधर महान् तेजस्वी समस्त पाण्डव भी युद्धमें वेगपूर्वक आगे बढ़नेवाले सात्यकिको सब ओरसे घेरकर समरभूमिमें डट गये
taṁ caiva pāṇḍavāḥ sarve sātyakiṁ rabhasaṁ raṇe | parivārya sthitāḥ saṅkhye samantāt sumahaujasaḥ ||
Sañjaya sprach: Und alle Pāṇḍavas umringten Sātyaki—der mit ungestümer Schnelligkeit in die Schlacht stürmte—und standen fest auf dem Kampffeld, ihn von allen Seiten mit großer Macht einschließend. Die Szene betont eine Kriegerethik der Solidarität: Im Chaos des Krieges ist der rechte Weg nicht einsame Draufgängerei, sondern der abgestimmte Schutz eines Verbündeten und das gemeinsame Standhalten gegen die Gefahr.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even within warfare, conduct aligned with dharma emphasizes collective responsibility—protecting comrades, maintaining formation, and acting with disciplined strength rather than isolated recklessness.
Sātyaki advances fiercely in battle; the Pāṇḍavas respond by forming around him on all sides, standing firm in the fight and effectively shielding/supporting him amid the combat.