Shloka 92

Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava

Devanagari script

तत्‌ कृष्णकोपोदयसूर्यबुद्धं क्षुरान्ततीक्ष्णाग्रसुजातपत्रम्‌ । तस्यैव देहोरुसर: प्ररूढं रराज नारायणबाहुनालम्‌,श्रीकृष्णके क्रोधरूपी सूर्योदयसे वह कमल विकसित हुआ था। उसके किनारे छूरेके समान तीक्ष्ण थे। वे ही मानो उसके सुन्दर दल थे। भगवानके श्रीविग्रहरूपी महान्‌ सरोवरमें ही वह बढ़ा हुआ था और नारायणस्वरूप श्रीकृष्णकी बाहुरूपी नाल उसकी शोभा बढ़ा रही थी

Transliteration

tat kṛṣṇakopodayasūryabuddhaṃ kṣurāntatīkṣṇāgrasujātapatram | tasyaiva dehorusarāḥ prarūḍhaṃ rarāja nārāyaṇabāhunālam ||

Translation

Sañjaya sprach: „Jener Lotus—erweckt durch den Sonnenaufgang von Kṛṣṇas Zorn—entfaltete sich mit Blättern, deren Ränder scharf waren wie Rasierklingen. Er war allein im weiten See seines eigenen göttlichen Leibes gewachsen, und seine Schönheit wurde erhöht durch den Stiel, der Nārāyaṇas Arm war—Śrī Kṛṣṇas eigener Arm.“

Word by Word

तत्that (thing)

कृष्ण-कोप-उदय-सूर्य-बुद्धम्having the appearance/semblance of the sun at the rise of Krishna's wrath

क्षुर-अन्त-तीक्ष्ण-अग्र-सुजात-पत्रम्having well-formed petals with razor-like sharp tips

तस्यof him/that

एवindeed/only

देह-उरु-सरःin the great lake of (his) body

प्ररूढम्grown up/sprung forth

रराजshone

नारायण-बाहु-नालम्by the stalk which was Narayana's arm

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Kṛṣṇa

Nārāyaṇa

lotus (metaphor)

sunrise (metaphor)

razor (metaphor)

lake/pond (metaphor)

arm (as lotus-stalk)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes