Shloka 18

भीष्मपर्व — अध्याय ६२: वासुदेवमहात्म्यप्रशंसा (देव–ब्रह्मसंवादः)

Devanagari script

त॑ विसंज्ञं विदित्वा तु त्वरमाणो5स्य सारथि: | अपोवाह रणाद्‌ू राज॑स्तत: सैन्यमभज्यत,राजन! उसे संज्ञाशून्य जानकर उसका सारथि बड़ी उतावलीके साथ उसे रणभूमिसे बाहर ले गया। फिर तो उसकी सेनामें भगदड़ मच गयी

Transliteration

taṁ visaṁjñaṁ viditvā tu tvaramāṇo ’sya sārathiḥ | apovāha raṇād rājans tataḥ sainyam abhajyata ||

Translation

Sañjaya sprach: Als sein Wagenlenker erkannte, dass er bewusstlos geworden war, brachte er ihn eilig vom Schlachtfeld fort. Daraufhin, o König, breiteten sich Verwirrung und Flucht in jenem Heer aus.

Word by Word

तम्him

विसंज्ञम्unconscious

विदित्वाhaving known/realized

तुbut/then

त्वरमाणःhastening

अस्यof him

सारथिःcharioteer

अपोवाहcarried away/drove away

रणात्from the battle

राजन्O king

ततःthen/thereupon

सैन्यम्the army

अभज्यतbroke up/scattered (fell into rout)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sanjaya

Dhritarashtra

sārathi (charioteer)

raṇa (battlefield)

sainya (army)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes