Shloka 38
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
धनु:संस्थे महाराज द्रे वर्षे दक्षिणोत्तरे । इलावृतं मध्यमं तु पञच वर्षाणि चैव हि,महाराज! दक्षिण और उत्तरके क्रमश: भारत और ऐरावत नामक दो वर्ष धनुषकी दो कोटियोंके समान स्थित हैं और बीचमें पाँच वर्ष (श्वेत, हिरण्यक, इलावृत, हरिवर्ष तथा हैमवत) हैं। इन सबके बीचमें इलावृतवर्ष है
dhanuḥsaṃsthe mahārāja dve varṣe dakṣiṇottare | ilāvṛtaṃ madhyamaṃ tu pañca varṣāṇi caiva hi ||
Sañjaya sprach: „O König, an zwei ‘Enden’, wie an den beiden Spitzen eines Bogens, liegen zwei Regionen, die südliche und die nördliche. In der Mitte befindet sich Ilāvṛta; und wahrlich gibt es fünf Regionen dazwischen.“ Im Zusammenhang ordnet der Vers die kosmische Geographie zu einer klaren, geordneten Struktur und deutet als moralischen Unterton Harmonie und rechte Fügung (dharma) selbst inmitten großer Vielfalt an.
संजय उवाच