Shloka 23
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
ववर्ष शरवर्षाणि तपान्ते जलदो यथा । राजेन्द्र! जैसे गर्मीके अन्तमें बादल पानीकी बूँदें बरसाता है, उसी प्रकार महाबली शक्रदेव भीमसेनके ऊपर बाणोंकी वृष्टि करने लगा || २२ है ।। हताश्वे तु रथे तिष्ठन् भीमसेनो महाबल:
sañjaya uvāca | vavarṣa śaravarṣāṇi tapānte jalado yathā | rājendra! yathā garmīke ante meghaḥ jalabindūn varṣati, tathā mahābalī śakradevo bhīmasenasyopari bāṇavṛṣṭiṃ cakāra | hataśve tu rathe tiṣṭhan bhīmaseno mahābalaḥ |
Sañjaya sprach: „O König! Wie eine Regenwolke am Ende der glühenden Jahreszeit Tropfen herabgießt, so überschüttete der mächtige Śakra Bhīmasena mit einem unablässigen Pfeilregen. Und Bhīma, von großer Stärke, stand unbeirrt auf seinem Wagen, selbst nachdem dessen Pferde erschlagen waren.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya steadfastness under adversity: even when circumstances collapse (a chariot’s horses slain), a warrior is expected to remain composed and resolute, meeting force with courage rather than despair.
Sañjaya describes a fierce exchange in battle: a mighty opponent, likened to Indra, rains arrows upon Bhīma like a monsoon cloud after summer heat, while Bhīma continues to stand on his chariot despite the loss of its horses.