Shloka 8
भीष्मधनंजयद्वैरथम्
Bhīṣma–Dhanaṃjaya Duel and the Opening Clash
सौभटद्रे भीमसेने च सात्यकौ च महारथे । कैकेये च विराटे च धृष्टद्युम्ने च पार्षते,इस प्रकार युद्ध आरम्भ हो जानेपर भयंकर पराक्रमी एवं कुरुकुलके प्रभावशाली वृद्ध पितामह महाबाहु भीष्म धनुष उठाये कवच बाँधे सहसा आगे बढ़े और अभिमन्यु, भीमसेन, महारथी सात्यकि, केकय, विराट एवं ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न--इन सब नरवीरोंपर और चेदि तथा मत्स्यदेशीय योद्धाओंपर बाणोंकी वर्षा करने लगे
saubhadre bhīmasene ca sātyakau ca mahārathe | kaikeye ca virāṭe ca dhṛṣṭadyumne ca pārṣate ||
Sañjaya sprach: (Bhīṣma) richtete seinen Angriff gegen Saubhadra (Abhimanyu), Bhīmasena und den großen Wagenkämpfer Sātyaki; ebenso gegen den Kekaya-Prinzen, Virāṭa und Dhṛṣṭadyumna, den Sohn Prishatas. Als die Schlacht begann, hob Bhīṣma—der ehrwürdige Pitāmaha der Kurus—den Bogen, schnallte die Rüstung fest und stürmte vor, indem er jene Helden wie auch die Krieger von Chedi und Matsya mit Pfeilen überschüttete.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kshatriya-dharma in its stark form: once battle is joined, a commander must act decisively and without hesitation, even against renowned heroes. It also implicitly raises the ethical tension of war—duty and loyalty driving violence—setting the stage for reflection on righteous conduct amid destruction.
As the fighting begins, Bhishma advances fully armed and targets key Pandava-aligned champions—Abhimanyu, Bhima, Satyaki, the Kekaya warrior, Virata, and Dhrishtadyumna—while also striking Chedi and Matsya troops, unleashing a heavy barrage of arrows to assert Kuru momentum.