Shloka 28
चिच्छेद रथिनां बाणै: शिरांसि भरतर्षभ,जिघांसन्तं युधां श्रेष्ठ तदा55सीत् तुमुलं महत् । संजय कहते हैं--राजन्! पाण्डवपक्षके लाखों क्षत्रियशिरोमणि महारथी विराट सेनापति शूरवीर श्वेतको आगे करके आपके पुत्र दुर्योधनको अपना बल दिखाते हुए शिखण्डीको सामने रखकर भीष्मके सुवर्णभूषित रथपर चढ़ आये। भारत! वे महारथी श्लेतकी रक्षा करना चाहते थे। इसलिये उसे मारनेकी इच्छावाले योद्धाओंमें श्रेष्ठ भीष्मपर उन्होंने धावा किया। उस समय बड़ा भयंकर युद्ध छिड़ गया भरतश्रेष्ठ! श्वेतने अपने बाणोंद्वारा बहुत-से रथियोंके मस्तक काट डाले
sañjaya uvāca | ciccheda rathināṁ bāṇaiḥ śirāṁsi bharatarṣabha | jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṁ mahat ||
Sañjaya sprach: „O Stier unter den Bhāratas, mit seinen Pfeilen schlug er vielen Wagenkämpfern die Köpfe ab. Als Bhīṣma, der Erste unter den Streitern, von denen, die ihn töten wollten, zum Ziel gemacht wurde, brach damals eine gewaltige, tobende Schlacht los. Das Bild zeigt die moralische Spannung des Krieges: Tapferkeit und Schutz der eigenen Seite schlagen rasch in tödlichen Rausch um, sobald das Ziel die Tötung eines verehrten Greises ist.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how quickly warfare intensifies when the objective shifts from defense and prowess to the explicit intent to kill a foremost warrior. It implicitly raises the ethical strain within kṣatriya-dharma: duty-bound combat can still become morally heavy when it turns into a frenzy of decapitation and the targeting of revered elders.
Sañjaya reports that a warrior is cutting down many chariot-fighters by severing their heads with arrows. At the same time, as Bhīṣma—the best of warriors—is being assailed with the intent to kill him, the battlefield becomes extremely tumultuous and the fighting swells into a great, terrifying clash.