Shloka 333
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
विकर्षन्तो दिश: सर्वा: सम्पेतु: सर्वशब्दगा: । प्रत्येक शब्दकी ओर गमन करनेवाले कितने ही हाथी घोड़ोंसहित रथोंकी अपनी सूँड्रोंसे खींचकर उन्हें लिये-दिये सम्पूर्ण दिशाओंमें दौड़ रहे थे
vikarṣanto diśaḥ sarvāḥ sampetuḥ sarvaśabdagāḥ | pratyekaśabdakī ora gamana karanevāle kitane hī hastī ghoṛoṃsahitā rathōṃkī apanī sūṇḍroṃse khīṃcakara unheṃ liye-diye sampūrṇa diśāoṃmeṃ dauṛa rahe the
Sañjaya berichtet, dass der Lärm der Schlacht sich in alle Richtungen ausbreitete. Von jedem einzelnen Schrei und Zusammenprall angezogen, packten viele Elefanten—zusammen mit Pferden—die Streitwagen mit ihren Rüsseln, zerrten und trugen sie fort und stürmten kreuz und quer über das ganze Feld. Die Szene vermittelt das moralische Chaos des Krieges: Ist die Gewalt erst entfesselt, werden selbst disziplinierte Truppen von Lärm, Furcht und Impuls fortgerissen, und Ordnung weicht blinder, unterschiedsloser Zerstörung.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how war dissolves control and discernment: forces are driven by the din of conflict, leading to uncontrolled harm. Ethically, it hints at the tragic momentum of violence—once begun, it spreads beyond intention and discipline.
Sanjaya describes the battlefield confusion where elephants, reacting to cries and clashes from different directions, seize and drag chariots (with horses) using their trunks and rush about, intensifying the disorder and destruction.