भीष्मविक्रमदर्शनं तथा क्रौञ्चारुणव्यूहविधानम् | Bhīṣma’s Ascendancy and the Organization of the Krauñcāruṇa Formation
अहंकार बल दर्प काम॑ क्रोध॑ परिग्रहम् विमुच्य निर्मम: शान्तो ब्रह्म भूयाय कल्पते
ahaṅkāra-bala-darpa-kāma-krodha-parigraham vimucya nirmamaḥ śānto brahma-bhūyāya kalpate |
Arjuna sprach: „Wer Egoismus, den Stolz auf Stärke, Überheblichkeit, Begierde, Zorn und Besitzgier ablegt, frei wird vom Gefühl des ‚Mein‘ und in innerem Frieden gegründet ist, wird tauglich, in Brahman zu verweilen — das heißt, im Zustand der Brahman-Verwirklichung zu leben. Ethisch weist die Lehre auf den Sieg über die inneren Feinde hin, die Gewalt und Anhaftung nähren, damit der Mensch ohne selbstsüchtiges Greifen handelt und in Gelassenheit standhaft bleibt.“
अजुन उवाच
The verse teaches that spiritual fitness for Brahman is grounded in ethical self-purification: abandoning egoism, pride, arrogance, desire, anger, and possessiveness, and becoming free from ‘mine-ness’ and established in peace.
Arjuna is speaking within the Bhīṣma Parva context, voicing (in a didactic register) a teaching about inner discipline and renunciation—shifting attention from external conflict to conquering the inner causes of bondage.