Shloka 30
Mokṣa–Saṃnyāsa–Tyāga–Guṇa-Vibhāga (Renunciation, Relinquishment, and the Three Guṇas) — Mahābhārata 6, Bhīṣma-parva
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति । तत एव च विस्तार ब्रह्म सम्पद्यते तदा,जिस क्षण यह पुरुष भूतोंके पृथक्-पृथक् भावको एक परमात्मामें ही स्थित तथा उस परमात्मासे ही सम्पूर्ण भूतोंका विस्तार देखता है,“ उसी क्षण वह सच्चिदानन्दघन ब्रह्मको प्राप्त हो जाता है
arjuna uvāca | yadā bhūta-pṛthag-bhāvam ekastham anupaśyati | tata eva ca vistāraṁ brahma sampadyate tadā ||
Wenn ein Mensch wahrhaft erkennt, dass die vielfältigen, voneinander getrennten Zustände der Wesen im Einen (Paramātman) ruhen, und zugleich sieht, dass die ganze Weite der Wesen allein aus diesem Einen hervorgeht—dann erlangt er in eben diesem Augenblick Brahman. In der moralischen Krise des Krieges lenkt diese Lehre den Blick von Spaltung und Feindschaft auf einen einigenden geistigen Grund, löst ego-begründete Getrenntheit auf und gründet rechtes Handeln in Einsicht.
अजुन उवाच
Educational Q&A
Seeing multiplicity as grounded in the One reality, and recognizing all beings as an expansion from that One, is liberating knowledge; such vision culminates in attaining Brahman.
Arjuna articulates a philosophical insight about perception and realization: amid the battlefield setting, the focus shifts from fragmented identities to a unifying metaphysical vision that supports righteous, non-egoic action.