Shloka 18
अक्षरब्रह्मयोगः | Akṣara-Brahma-Yoga
The Yoga of the Imperishable Brahman
Devanagari script
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते । निःस्पृह: सर्वकामे भ्यो युक्त इत्युच्यते तदा,अत्यन्त वशमें किया हुआ चित्त जिस कालमें परमात्मामें ही भलीभाँति स्थित हो जाता है, उस कालमें सम्पूर्ण भोगोंसे स्पृहारहित पुरुष योगयुक्त है, ऐसा कहा जाता है
Transliteration
yadā viniyataṁ cittam ātmany evāvatiṣṭhate | niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ity ucyate tadā ||
Translation
Wenn der Geist, völlig gezügelt, fest nur im Selbst (Ātman) zur Ruhe kommt und der Mensch frei wird von Verlangen nach allen Gegenständen der Begierde, dann—zu jener Zeit—heißt es, er sei «angespannt», im Yoga gegründet.
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
विनियतंrestrained, well-controlled
विनियतं:
Karta
TypeAdjective
Rootविनियत
FormNeuter, Nominative, Singular
चित्तम्mind
चित्तम्:
Karta
TypeNoun
Rootचित्त
FormNeuter, Nominative, Singular
आत्मनिin the Self
आत्मनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अवतिष्ठतेremains, abides
अवतिष्ठते:
TypeVerb
Rootस्था (अव + स्था)
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Atmanepada
निःस्पृहःfree from desire
निःस्पृहः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिःस्पृह
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वकामेभ्यःfrom all desires/objects of desire
सर्वकामेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootसर्वकाम
FormMasculine, Ablative, Plural
युक्तःyoked, disciplined; in yoga
युक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उच्यतेis said, is called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Passive
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
अर्जुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaĀ
Ātman (Self)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes