Shloka 7
भीष्मव्यूहदर्शनम् / Viewing Bhīṣma’s Battle Array and Arjuna’s Reassurance
प्रज्ञयाभ्यधिकाज्शूरान् गुणयुक्तान् बहूनपि । जयन्त्यल्पतरा येन तन्निबोध विशाम्पते,'प्रजानाथ! अधिक बुद्धिमान, उत्तम गुणोंसे युक्त तथा बहुसंख्यक शूरवीरोंको भी बहुत थोड़े योद्धा जिस प्रकार जीत लेते हैं, उसे बताता हूँ, सुनिये--
sañjaya uvāca |
prajñayābhyadhikān śūrān guṇayuktān bahūn api |
jayanty alpataraḥ yena tan nibodha viśāmpate ||
Sañjaya sprach: „O Herr der Menschen, erkenne von mir, wie eine sehr kleine Schar selbst viele heldenhafte Krieger besiegen kann — Männer, die an Verstand überlegen und mit guten Eigenschaften ausgestattet sind. Höre, ich will dir das Mittel darlegen, durch das wenige über viele siegen.“
संजय उवाच
Educational Q&A
Numerical strength is not decisive by itself; disciplined action guided by wisdom (prajñā), sound qualities (guṇa), and right method can enable a smaller force to overcome a larger one. The verse foregrounds ethical-intellectual leadership as a key factor in victory.
Sanjaya addresses King Dhṛtarāṣṭra and prepares to explain how a smaller group can defeat many powerful warriors. It functions as a transition into strategic assessment within the Bhīṣma Parva war narrative.