Shloka 6

भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्

Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens

Devanagari script

यदि चेच्छसि संग्रामे द्रष्टमेतान्‌ विशाम्पते । चक्षुर्ददानि ते पुत्र युद्ध तत्र निशामय,राजन! यदि संग्रामभूमिमें इन सबकी अवस्था तुम देखना चाहो तो मैं तुम्हें दिव्य नेत्र प्रदान करूँ। वत्स! फिर तुम (यहाँ बैठे-बैठे ही) वहाँ होनेवाले युद्धका सारा दृश्य अपनी आँखों देखो

Translation

O Herr der Völker, wenn du sie im Kampf sehen willst, werde ich dir göttliches Sehen verleihen. Mein Sohn, dann wirst du, auch wenn du hier sitzt, mit eigenen Augen das ganze Bild des dort stattfindenden Krieges schauen.

Word by Word

यदिif

चेत्indeed/if (emphatic particle)

इच्छसिyou wish/desire

संग्रामेin the battle

द्रष्टुम्to see

एतान्these (people)

विशाम्of the people/subjects

पतेO lord

चक्षुःeye/vision

ददानिI give

तेto you

पुत्रO son

युद्धम्the battle

तत्रthere

निशामयbehold/observe

राजन्O king

Speaker

व्यास उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes