Shloka 4
भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्
Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens
व्यास उवाच राजन् परीतकालास्ते पुत्राश्चान्ये च पार्थिवा: । ते हिंसन्तीव संग्रामे समासाद्येतरेतरम्,व्यासजी बोले--राजन! तुम्हारे पुत्रों तथा अन्य राजाओंका मृत्युकाल आ पहुँचा है। वे संग्राममें एक-दूसरेसे भिड़कर मरने-मारनेको तैयार खड़े हैं
vyāsa uvāca rājān parītakālāste putrāścānye ca pārthivāḥ | te hiṃsantīva saṅgrāme samāsādya itaretaram ||
Vyāsa sprach: „O König, die festgesetzte Stunde des Todes ist über deine Söhne und ebenso über die anderen Herrscher gekommen. Auf dem Schlachtfeld einander begegnet, stehen sie bereit zu schlagen und geschlagen zu werden—auf gegenseitige Vernichtung bedacht.“
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the convergence of kāla (time/fate) and human action: when destructive intent ripens, war becomes a field where moral responsibility and inevitable consequence meet. It warns that violence, once embraced, draws all parties toward ruin.
Vyāsa addresses the blind king (implied Dhṛtarāṣṭra), declaring that the death-hour has arrived for his sons and other kings. On the battlefield they have confronted each other and are poised for mutual slaughter, signaling the war’s irreversible onset.