Shloka 11
भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्
Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens
प्रकाशं वाप्रकाशं वा दिवा वा यदि वा निशि | मनसा चिन्तितमपि सर्व वेत्स्यति संजय:,“कोई भी बात प्रकट हो या अप्रकट, दिनमें हो या रातमें अथवा वह मनमें ही क्यों न सोची गयी हो, संजय सब कुछ जान लेगा
prakāśaṃ vāprakāśaṃ vā divā vā yadi vā niśi | manasā cintitam api sarvaṃ vetsyati sañjayaḥ |
Vaiśampāyana sprach: „Ob etwas offen oder im Verborgenen geschieht, bei Tag oder bei Nacht – selbst wenn es nur im Geist erdacht ist –, Sañjaya wird alles wissen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
That truth cannot be hidden when higher insight is present: actions done openly or secretly—and even inner intentions—are knowable to one endowed with divine perception, reinforcing accountability and the reliability of the war narrative.
Vaiśampāyana emphasizes Sañjaya’s extraordinary capacity to know and report events comprehensively, preparing the listener to trust Sañjaya’s forthcoming descriptions of the Kurukṣetra war without gaps or concealment.