Shloka 20
भीष्मपतनविषये धृतराष्ट्रस्य प्रश्नाः | Dhṛtarāṣṭra’s Questions on Bhīṣma’s Fall
संरक्ष्यमाण: पार्थन भीष्मेण च विवर्जित: । यथा न हन्याद् गाड़ेयं दःशासन तथा कुरु,“अतः दुःशासन! भीष्मसे उपेक्षित तथा अर्जुनसे सुरक्षित होकर शिखण्डी जिस प्रकार गंगानन्दन भीष्मको न मार सके, वैसा प्रयत्न करो”
saṃrakṣyamāṇaḥ pārthena bhīṣmeṇa ca vivarjitaḥ | yathā na hanyād gāṅgeyaṃ duḥśāsana tathā kuru ||
Sañjaya sprach: „Da Śikhaṇḍin von Arjuna geschützt wird und Bhīṣma ihm absichtlich nicht entgegentritt, sorge du, Duḥśāsana, dafür, dass Śikhaṇḍin Gāṅgeya nicht erschlägt. Strenge dich so an, dass Bhīṣma—durch Gelübde und Selbstzucht gebunden—nicht durch diese List in den Tod getrieben wird.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vows and ethical restraints shape battlefield outcomes: Bhīṣma’s refusal to engage Śikhaṇḍin creates a moral-psychological vulnerability that others exploit. It underscores the tension between dharma-based restraint and the ruthless logic of war-strategy.
Sañjaya reports counsel directed at Duḥśāsana: since Śikhaṇḍin is shielded by Arjuna and Bhīṣma will not counter him, Duḥśāsana should act to prevent Śikhaṇḍin from becoming the instrument of Bhīṣma’s fall.