Shloka 11
Dvīpa–Sāgara–Parvata Varṇana and Svarbhānu
Rāhu) Graha-pramāṇa (Dvīpas, Oceans, Mountains, and Astral Measures
परिरक्ष्य स सेनां ते दशरात्रमनीकहा । जगामास्तमिवादित्य: कृत्वा कर्म सुदुष्करम्,जैसे गौओंका झुंड सिंहके देखते ही भयसे व्याकुल हो उठता है, उसी प्रकार जिन्हें युद्धमें हथियार उठाये देख पाण्डवोंकी विशाल वाहिनी भयसे उद्विग्न होकर थरथर काँपने लगती थी, वे ही शत्रुसैन्यसंहारक भीष्म दस दिनोंतक आपकी सेनाका संरक्षण करके अत्यन्त दुष्कर पराक्रम प्रकट करते हुए अन्तमें सूर्यकी भाँति अस्ताचलको चले गये
parirakṣya sa senāṁ te daśarātram anīkahā | jagāmāstam ivādityaḥ kṛtvā karma suduṣkaram ||
Sañjaya sprach: Nachdem er dein Heer zehn Nächte lang geschützt hatte, ging Bhīṣma — der Vernichter feindlicher Scharen —, nachdem er eine höchst schwere Waffentat vollbracht hatte, unter wie die Sonne beim Abendrot. Der Vers deutet seinen Sturz nicht als bloße Niederlage, sondern als Vollendung einer gewaltigen Kriegspflicht und als Abschluss seiner zehntägigen Schirmherrschaft über die Kaurava-Heere.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-duty and the transience of worldly power: even the mightiest warrior, after fulfilling a hard obligation, must 'set' like the sun—suggesting that prowess is bounded by time, destiny, and dharma.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīṣma guarded the Kaurava forces for ten days of battle and then fell/withdrew from the fight, compared to the sun going to its setting after completing its course.