Shloka 426
भिद्यमान: शितैर्बाणै: सर्वावरणभेदिभि: । देवताओंकी वह बात सुनकर महातपस्वी शान्तनुनन्दन भीष्म समस्त आवरणोंका भेदन करनेवाले तीखे बाणोंद्वारा विदीर्ण होनेपर भी अर्जुनको जीतनेका प्रयत्न न कर सके
sañjaya uvāca | bhidyamānaḥ śitair bāṇaiḥ sarvāvaraṇa-bhedibhiḥ | devatānāṃ tāṃ vācaṃ śrutvā mahātapāsvī śāntanunandano bhīṣmaḥ samastāvaraṇānāṃ bhedana-karaṇaiḥ tīkṣṇa-bāṇair vidīryamāṇo 'pi arjunaṃ jetuṃ prayatnaṃ na cakāra |
Sañjaya sagte: Obwohl er von scharfen Pfeilen zerrissen wurde, die jede Art von Rüstung zu durchdringen vermochten, bemühte sich Bhīṣma—der große Asket, Sohn Śantanus—nachdem er die Worte der Götter vernommen hatte, selbst dann nicht, Arjuna zu besiegen. Mitten im Kampf nahm er eine höhere Zügelung an: Ehrfurcht vor göttlicher Fügung und den Grenzen rechtschaffenen Handelns wog schwerer als der Drang, um jeden Preis zu siegen.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, victory is not the highest good; dharma includes restraint and obedience to a higher moral/divine order. Bhishma’s refusal to press for Arjuna’s defeat, despite suffering, highlights ethical limits on violence and the primacy of righteous conduct over personal or factional triumph.
During the Kurukshetra battle, Bhishma is being grievously wounded by Arjuna’s sharp, armor-piercing arrows. After hearing a directive or message attributed to the gods, Bhishma refrains from making a decisive attempt to conquer Arjuna.