भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः
Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation
तच्छुत्वा वचन तस्य त्रैगर्त: प्रस्थलाधिप: । अभिद्र॒ुत्य रणे भीममर्जुनं चैव धन्विनौ,दुर्योधनकी यह बात सुनकर प्रस्थलाके स्वामी त्रिगर्तराज सुशमनि रणक्षेत्रमें धावा करके भीमसेन और अर्जुन दोनों धनुर्धर वीरोंको अनेक सहस्र रथोंद्वारा सब ओरसे घेर लिया। उस समय अर्जुनका शत्रुओंके साथ घोर युद्ध होने लगा
sañjaya uvāca |
tac chrutvā vacanaṃ tasya traigartaḥ prasthalādhipaḥ |
abhidhṛtya raṇe bhīmam arjunaṃ caiva dhanvinau ||
Sañjaya sprach: Als er diese Worte hörte, stürmte der Anführer der Trigartas —der Herr von Prasthala— auf das Schlachtfeld und umzingelte die beiden Bogenschützen Bhīma und Arjuna von allen Seiten mit vielen Tausenden von Streitwagen. Da entbrannte für Arjuna ein wilder und gefährlicher Kampf gegen das feindliche Heer.
संजय उवाच
The verse highlights the kṣatriya context of dharma in war: leaders respond to commands and battlefield developments with decisive action, and the foremost warriors must meet concentrated aggression with steadiness and courage rather than retreating from duty.
After hearing an instruction (from his side’s leadership), the Trigarta ruler (identified in the tradition as Suśarman), lord of Prasthala, charges and arranges a mass chariot encirclement around Bhīma and Arjuna, triggering an intense clash—especially for Arjuna—against the surrounding enemy forces.