Shloka 463
भीष्मस्य जलप्रार्थना — अर्जुनस्य पर्जन्यास्त्रप्रयोगः — दुर्योधनं प्रति सन्ध्युपदेशः
Bhīṣma’s request for water; Arjuna’s Parjanya-astra; counsel to Duryodhana on reconciliation
न शशंसुर्जयं तत्र तावका: पुरुषर्षभा: । उन दोनों महामनस्वी पाण्डव बन्धुओंको एकत्र हुआ देख आपकी सेनाके श्रेष्ठ पुरुषोंने वहाँ अपनी विजयकी आशा त्याग दी
na śaśaṃsur jayaṃ tatra tāvakāḥ puruṣarṣabhāḥ |
Sañjaya sprach: Dort verkündeten die Besten deiner Männer keinen Sieg mehr für die Kauravas. Als sie die beiden großgesinnten Pāṇḍava-Brüder vereint beieinander stehen sahen, gaben sie die Hoffnung auf den Triumph auf.
संजय उवाच
Educational Q&A
Victory is not only a matter of numbers and weapons; unity, resolve, and perceived righteousness can undermine an opponent’s confidence. The verse highlights how moral and psychological factors shape outcomes in war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the leading Kaurava warriors, upon seeing two Pāṇḍava brothers together on the field, stop speaking of certain victory and inwardly give up hope of winning.