Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः

Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas

भीम॑ द्वादशभिवविंद्ध्वा सात्यकिं नवभि: शरै: | नकुलं च त्रिभिर्विंद्ूध्वा सहदेवं च सप्तभि:

bhīmaṃ dvādaśabhir avindhya sātyakiṃ navabhiḥ śaraiḥ | nakulaṃ ca tribhir viddhvā sahadevaṃ ca saptabhiḥ ||

Sañjaya sprach: Nachdem er Bhīma mit zwölf Pfeilen und Sātyaki mit neun durchbohrt hatte, traf er darauf Nakula mit drei und Sahadeva mit sieben. Der Bericht betont die unerbittliche Arithmetik des Krieges: Tapferkeit wird an Ausdauer und Selbstbeherrschung gemessen, während Verwandte und Verbündete unter den Forderungen der kṣatriya-Pflicht verwundet werden.

भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Accusative, Singular
द्वादशभिःwith twelve
द्वादशभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootद्वादश
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
अवविद्ध्वाhaving pierced
अवविद्ध्वा:
TypeVerb
Rootव्यध् (विध्)
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage), Non-finite
सात्यकिम्Satyaki
सात्यकिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Accusative, Singular
नवभिःwith nine
नवभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootनव
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःarrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
नकुलम्Nakula
नकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
अवविद्ध्वाhaving pierced
अवविद्ध्वा:
TypeVerb
Rootव्यध् (विध्)
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage), Non-finite
सहदेवम्Sahadeva
सहदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīma
S
Sātyaki
N
Nakula
S
Sahadeva
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh discipline of kṣatriya warfare: even revered heroes must endure injury while maintaining duty and composure. It implicitly contrasts personal bonds with the impersonal demands of battle, where ethical restraint and steadfastness become tests of character.

Sañjaya reports a sequence of successful arrow-strikes in the battle: Bhīma is pierced with twelve arrows, Sātyaki with nine, then Nakula with three and Sahadeva with seven—marking a moment of tactical pressure on the Pāṇḍava side.