Shloka 196
Daśame’hani Bhīṣma-yuddham — Śikhaṇḍī-rakṣaṇa, Arjuna-prabhāva, Duryodhana-āśraya-vākyam
पातयन् वै तरुगणान् विनिष्नंश्नैव सैनिकान् | महाराज! अर्जुनके उस पराक्रमसे देवता और दानव सभी संतुष्ट हुए। भारत! तदनन्तर क्रोधमें भरे हुए अर्जुनने युद्धके मुहानेपर त्रिगर्त-सेनाओंको लक्ष्य करके वायव्यास्त्रका प्रयोग किया; फिर तो आकाशको विश्षुब्ध कर देनेवाली वायु प्रकट हुई, जो वृक्षोंको गिराने और सैनिकोंको नष्ट करने लगी
sañjaya uvāca | pātayan vai tarugaṇān viniṣṇann eva sainikān | mahārāja! arjunake usa parākramase devatā aura dānava sabhī santuṣṭa hue | bhārata! tadanantara krodhameṃ bhare hue arjunane yuddhake muhānepara trigarta-senāoṃko lakṣya karake vāyavyāstrakā prayoga kiyā; phira to ākāśako viṣubdha kara denevālī vāyu prakaṭ huī, jo vṛkṣoṃko girāne aura sainikoṃko naṣṭa karane lagī |
Sañjaya sprach: „Er stürzte ganze Baumreihen um und zermalmte die Krieger; Arjunas Krafttat erfüllte sowohl die Götter als auch die Dānavas mit Genugtuung. Dann, o Bhārata, vom Zorn erfüllt am Eingang der Schlacht, richtete Arjuna seinen Blick auf die Trigarta-Heere und entließ die Vāyavya-Waffe (Vāyavya-astra). Sogleich erhob sich ein Wind, der den Himmel aufwühlte, Bäume fällte und Truppen vernichtete.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how extraordinary power, especially when driven by anger, can become indiscriminate—affecting not only enemies but the environment and many lives at once. It implicitly contrasts heroic capability with the ethical need for restraint and right intention in warfare.
Sañjaya reports that Arjuna, enraged, targets the Trigarta troops and releases the Vāyavya astra. A violent wind manifests, churning the sky, toppling trees, and destroying soldiers; Arjuna’s feat is said to please both gods and Dānavas as cosmic onlookers.