Shloka 18
भीष्मस्य शरवर्षः — Bhīṣma’s Arrow-Storm and Kṛṣṇa’s Impulse to Intervene
भेरीमृदड़पणवान् नादयन्तश्न पुष्करान् । पाण्डवा अभ्यवर्तन्त नदन्तो भैरवान् रवान्,संग्राममें भीष्मके साथ युद्धकी इच्छा रखनेवाले विजयाभिलाषी पाण्डव सिंहनाद, किल-किल शब्द, शंखध्वनि, क्रकच, गोशूंग, भेरी, मृदंग, पणव तथा पुष्कर आदि बाजोंको बजाते तथा भैरव-गर्जना करते हुए कौरव-सेनापर चढ़ आये
sañjaya uvāca | bherīmṛdaṅgapaṇavān nādayantaś ca puṣkarān | pāṇḍavā abhyavartanta nadanto bhairavān ravān ||
Sañjaya sprach: Indem sie Pauken, Trommeln, paṇava- und puṣkara-Trommeln erschallen ließen, rückten die Pāṇḍavas vor und brüllten furchterregende Rufe. Begierig, Bhīṣma in der Schlacht zu begegnen, und auf Sieg aus, stürmten sie gegen das Heer der Kauravas, umtost vom Lärm der Kriegsinstrumente und von löwenhaften Schreien.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya resolve and collective discipline: before combat, warriors marshal courage and unity through ordered signals (drums, cries). In the dharma-yuddha frame, such readiness is not mere aggression but the performance of duty with steadiness and purpose.
Sañjaya describes the Pāṇḍavas beginning their advance on the Kaurava forces. They sound multiple war-instruments and raise terrifying roars, expressing their determination to engage Bhīṣma and their desire for victory as the battle intensifies.