Shloka 14
Uttarā-vilāpaḥ and Kṛṣṇasya satya-vacanenābhi-mañyu-jasyābhijīvanam
Uttarā’s Lament and the Revival of Abhimanyu’s Son by Krishna’s Truth-Act
यदि सम धर्मराज्ञा वा भीमसेनेन वा पुनः । त्वया वा पुण्डरीकाक्ष वाक्यमुक्तमिदं भवेत्,'प्रभो! पुण्डरीकाक्ष! यदि धर्मराज अथवा आर्य भीमसेन या आपने ही ऐसा कह दिया होता कि यह सींक इस बालकको न मारकर इसकी अनजान माताको ही मार डाले, तब केवल मैं ही नष्ट हुई होती। उस दशामें यह अनर्थ नहीं होता
yadi sama dharmarājñā vā bhīmasenena vā punaḥ | tvayā vā puṇḍarīkākṣa vākyam uktam idaṃ bhavet |
Vaiśampāyana sprach: „O Lotosäugiger, wäre dieses Wort vom König Dharma (Yudhiṣṭhira) gesprochen worden, oder wiederum von Bhīmasena, oder von dir selbst — dann wäre die Folge nur auf mich gefallen. In einem solchen Zustand wäre dieses schwere Unheil nicht entstanden.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores moral accountability in speech: words spoken by authoritative figures can redirect blame and consequences, and careless utterances can trigger disproportionate harm. It highlights the ethical weight of command and counsel in a dharma-centered society.
A speaker addresses Kṛṣṇa (Puṇḍarīkākṣa), reflecting that if such a directive had come from Yudhiṣṭhira, Bhīma, or Kṛṣṇa himself, the fallout would have been limited to the speaker alone; instead, the situation has escalated into a broader calamity.