Next Verse

Shloka 1

Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)

औपनआक्ाा बा अकाल एकषेष्टितमो< ध्याय: श्रीकृष्णका सुभद्राके कहनेसे वसुदेवजीको अभिमन्युवधका वृत्तान्त सुनाना वैशम्पायन उवाच कथयतन्नेव तु तदा वासुदेव: प्रतापवान्‌ । महाभारतसयुद्ध॑ तत्कथान्ते पितुरग्रत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! प्रतापी वसुदेवनन्दन भगवान्‌ श्रीकृष्ण जब पिताके सामने महाभारतयुद्धका वृत्तान्त सुना रहे थे, उस समय उन्होंने उस कथाके बीचमें जान-बूझकर अभिमन्युवधका वृत्तान्त छोड़ दिया। परम बुद्धिमान्‌ वीर श्रीकृष्णने सोचा, पिताजी अपने नातीकी मृत्युका महान्‌ अमंगलजनक समाचार सुनकर कहीं दुःख-शोकसे संतप्त न हो उठें। इनका अप्रिय न हो जाय। इसीसे वह प्रसंग नहीं सुनाया

vaiśampāyana uvāca | kathayat tan naiva tu tadā vāsudevaḥ pratāpavān | mahābhārata-yuddhaṃ tat-kathānte pitur agrataḥ ||

Vaiśampāyana sprach: Als der machtvolle Vāsudeva (Kṛṣṇa) vor seinem Vater die Begebenheiten des Mahābhārata-Krieges schilderte, ließ er mitten in der Erzählung bewusst den Bericht von Abhimanyus Tötung aus. Der Held von großer Einsicht dachte, die unheilvolle Nachricht vom Tod des Enkels könne den Vater von Kummer und Schmerz überwältigen; darum verschwieg er jene Begebenheit aus Mitgefühl und aus Anstand im Wort.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
कथयत्narrating, telling
कथयत्:
Karta
TypeVerb
Rootकथय्
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle (Parasmaipada)
तत्that (account)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
वासुदेवःVāsudeva (Kṛṣṇa)
वासुदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतापवान्mighty, valorous
प्रतापवान्:
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभारत-युद्धम्the Mahābhārata war
महाभारत-युद्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that (war/account)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कथा-अन्तेin the course/end of the narration
कथा-अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Locative, Singular
पितुःof (his) father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
अग्रतःin front of, before
अग्रतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
V
Vasudeva (Kṛṣṇa’s father)
A
Abhimanyu
M
Mahābhārata war