Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)

द्वयक्षरस्तु भवेन्मृत्युस्त्रयक्षरं ब्रह्म शाश्वतम्‌ । ममेति च भवेन्मृत्युर्न ममेति च शाश्वतम्‌,दो अक्षरका पद “मम” (यह मेरा है--ऐसा भाव) मृत्युरूप है और तीन अक्षरका पद “न मम' (यह मेरा नहीं है--ऐसा भाव) सनातन ब्रह्मकी प्राप्ति करानेवाला है

dvayakṣaras tu bhaven mṛtyus trayakṣaraṃ brahma śāśvatam | mameti ca bhaven mṛtyur na mameti ca śāśvatam ||

Vāyu sprach: „Der zweisilbige Gedanke wird zum Tod; die dreisilbige Äußerung ist der ewige Brahman. ‘Mein’ führt zum Tod; ‘nicht mein’ führt zum Unvergänglichen.“

द्वि-अक्षरःthe two-syllabled (word)
द्वि-अक्षरः:
Karta
TypeNoun
Rootद्वि + अक्षर
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भवेत्would be/is said to be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karma
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रि-अक्षरम्the three-syllabled (word)
त्रि-अक्षरम्:
Karta
TypeNoun
Rootत्रि + अक्षर
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
शाश्वतम्eternal
शाश्वतम्:
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormNeuter, Nominative, Singular
ममof me; mine
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
and
:
TypeIndeclinable
Root
भवेत्would be/is said to be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karma
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
ममof me; mine
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
and
:
TypeIndeclinable
Root
शाश्वतम्eternal (Brahman/immortality)
शाश्वतम्:
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormNeuter, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (Vāyu)