Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)

मनुष्य, पितर, देवता, पशु, मृग, पक्षी तथा अन्य जितने चराचर प्राणी हैं, वे सब नित्य तपस्यामें संलग्न होकर ही सदा सिद्धि प्राप्त करते हैं। तपस्याके बलसे ही महामायावी देवता स्वर्गमें निवास करते हैं ।। आशीर्युक्तानि कर्माणि कुर्वते ये त्वतन्द्रिता: । अहंकारसमायुक्तास्ते सकाशे प्रजापते:,जो लोग आलस्य त्यागकर अहंकारसे युक्त हो सकाम कर्मका अनुष्ठान करते हैं, वे प्रजापतिके लोकमें जाते हैं

manuṣya-pitara-devatā-paśu-mṛga-pakṣī tathā anye yāvantaś carācarāḥ prāṇinaḥ santi, te sarve nityaṁ tapasyāyāṁ saṁlagnāḥ santaḥ sadā siddhiṁ prāpnuvanti. tapasyā-balenāiva mahāmāyāvino devatāḥ svarge nivāsanti. āśīr-yuktāni karmāṇi kurvanti ye tv atandritāḥ, ahaṅkāra-samāyuktās te sakāśe prajāpateḥ (lokaṁ yānti).

Vāyu sprach: „Alle Wesen—Menschen, Pitṛ (Ahnengeister), Götter, Vieh, wilde Tiere, Vögel und alle anderen, bewegliche wie unbewegliche—erlangen Vollendung nur, indem sie unablässig in Askese verweilen. Durch die Kraft der Askese wohnen selbst die großen, wunderbaren Götter im Himmel. Doch jene, die die Trägheit abwerfen, aber begehrensgetriebene Riten vollziehen, von Segenssprüchen begleitet und dennoch an das Ich gebunden, gelangen in das Reich des Prajāpati.“

आशीः-युक्तानिendowed with blessings
आशीः-युक्तानि:
Karma
TypeAdjective
Rootआशीः + युक्त
FormNeuter, Accusative, Plural
कर्माणिactions, rites
कर्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Plural
कुर्वतेthey perform
कुर्वते:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अतन्द्रिताःunwearied, diligent
अतन्द्रिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतन्द्रित
FormMasculine, Nominative, Plural
अहंकार-समायुक्ताःjoined with egoism
अहंकार-समायुक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअहंकार + समायुक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सकाशेin the presence (of), near
सकाशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसकाश
FormMasculine, Locative, Singular
प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Genitive, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
पितरः (Pitṛs/ancestors)
देवताः (gods)
स्वर्ग (Svarga/heaven)
प्रजापति (Prajāpati)