Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
सर्वैरपि गुणैरविंद्वान् व्यतिषक्तो न लिप्यते | जलबिन्दुर्यथा लोल: पद्मिनीपत्रसंस्थित:
sarvair api guṇair avindvān vyatiṣakto na lipyate | jalabindur yathā lolaḥ padminīpatrasaṁsthitaḥ ||
Vāyu-deva sprach: Selbst wenn ein Mensch von allerlei Eigenschaften und Umständen umgeben und mit ihnen verflochten ist, wird er, sofern er unangehaftet bleibt, von ihnen nicht befleckt. Wie ein zitternder Wassertropfen, der auf einem Lotusblatt ruht, nicht daran haftet, so verweilen die Weisen in der Welt, ohne durch ihre Berührungen verunreinigt zu werden.
वायुदेव उवाच
One should live amidst the guṇas and worldly contacts without inner clinging; true freedom is to remain unstained—like water on a lotus leaf—by practicing non-attachment and self-governance.
Vāyu-deva instructs through a vivid simile: although a person may be surrounded by many influences and qualities, he need not be morally or spiritually tainted if he does not grasp or identify with them.