Next Verse

Shloka 1

Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga

Adhyātma-Upadeśa

ऑपन-माज बक। डे पजञ्चाशत्तमो<्ध्याय: सत्त्व और पुरुषकी भिन्नता, बुद्धिमानकी प्रशंसा, पज्चभूतोंके गुणोंका हे मजे परमात्माकी श्रेष्ठताका व ब्रह्मोवाच हन्त व: संप्रवक्ष्यामि यन्मां पृच्छथ सत्तमा: । गुरुणा शिष्यमासाद्य यदुक्त तन्निबोधत,ब्रह्माजी बोले--श्रेष्ठ महर्षियो! तुमलोगोंने जो विषय पूछा है, उसे अब मैं कहूँगा। गुरुने सुयोग्य शिष्यको पाकर जो उपदेश दिया है, उसे तुमलोग सुनो

brahmovāca—hanta vaḥ saṃpravakṣyāmi yan māṃ pṛcchatha sattamāḥ | guruṇā śiṣyam āsādya yad uktaṃ tan nibodhata ||

Brahmā sprach: „Wohlan. O ihr Besten der Weisen, nun werde ich euch darlegen, wonach ihr mich gefragt habt. Hört aufmerksam jene Unterweisung, die ein Lehrer erteilt, wenn er einen würdigen Schüler gefunden hat.“

ब्रह्मोवाचBrahmā said
ब्रह्मोवाच:
TypeVerb
Rootब्रह्मन् + उवाच(वच्)
FormPerfect (लिट्), 3, Singular, Parasmaipada
हन्तindeed / well then
हन्त:
TypeIndeclinable
Rootहन्त
वःto you (all)
वः:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Plural
संप्रवक्ष्यामिI shall explain fully
संप्रवक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वच्
FormFuture (लृट्), 1, Singular, Parasmaipada
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
पृच्छथyou ask
पृच्छथ:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormPresent (लट्), 2, Plural, Parasmaipada
सत्तमाःO best ones
सत्तमाः:
TypeNoun
Rootसत्तम
FormMasculine, Vocative, Plural
गुरुणाby the teacher
गुरुणा:
Karana
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Instrumental, Singular
शिष्यम्a disciple
शिष्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिष्य
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving obtained / having met
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
FormAbsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्), Parasmaipada (usage)
यत्what(ever)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
उक्तम्said / spoken
उक्तम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
निबोधतunderstand / listen attentively
निबोधत:
TypeVerb
Rootनि + बुध्
FormImperative (लोट्), 2, Plural, Parasmaipada

वायुदेव उवाच

B
Brahmā
S
sages (mahārṣis / sattamāḥ)
G
guru (teacher)
Ś
śiṣya (disciple)