Shloka 3
कālacakra-वर्णनम् तथा āśrama-धarma-निरूपणम्
The Wheel of Time and the Norms of the Āśramas
Devanagari script
अहोरात्रपरिक्षेपं शीतोष्णपरिमण्डलम् | सुखदु:खान्तसंश्लेषं क्षुत्पिपासावकीलकम्
Transliteration
ahorātraparikṣepaṃ śītoṣṇaparimaṇḍalam | sukhaduḥkhāntasaṃśleṣaṃ kṣutpipāsāvakīlakam ||
Translation
Vāyu-deva sprach: „Dieses verkörperte Dasein ist vom Kreislauf von Tag und Nacht umstellt, von der Abwechslung von Kälte und Hitze umschlossen, an das Zusammenkommen und Auseinandergehen von Lust und Schmerz gebunden und durch die Zwänge von Hunger und Durst gehemmt.“
Word by Word
अहोरात्रपरिक्षेपम्the alternation/cycle of day and night
अहोरात्रपरिक्षेपम्:
Karma
TypeNoun
Rootअहोरात्र-परिक्षेप
FormNeuter, Accusative, Singular
शीतोष्णपरिमण्डलम्the circle/round of cold and heat
शीतोष्णपरिमण्डलम्:
Karma
TypeNoun
Rootशीत-उष्ण-परिमण्डल
FormNeuter, Accusative, Singular
सुखदुःखान्तसंश्लेषम्the interlinking/connection of the ends of pleasure and pain
सुखदुःखान्तसंश्लेषम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख-दुःख-अन्त-संश्लेष
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षुत्पिपासावकीलकम्the obstruction/impediment of hunger and thirst
क्षुत्पिपासावकीलकम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षुत्-पिपासा-अवकीलक
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Wind-god)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes