Shloka 13
Brahmopadeśa: Adhipatitva-kathana, Dharma-lakṣaṇa, and Kṣetra–Kṣetrajña Viveka
Book 14, Chapter 43
Devanagari script
राजाधिराज: सर्वेषां विष्णुब्रह्ममयों महान् । ईश्वरत्वं विजानी ध्वं कर्तारमकृतं हरिम,ब्रह्ममय महाविष्णु ही सबके राजाधिराज हैं, उन्हींको ईश्वर समझना चाहिये। वे श्रीहरि सबके कर्ता हैं, किंतु उनका कोई कर्ता नहीं है
Transliteration
rājādhirājaḥ sarveṣāṃ viṣṇu-brahma-mayo mahān | īśvaratvaṃ vijānīdhvaṃ kartāram akṛtaṃ harim ||
Translation
Vāyu sprach: „Der große Herr — König über Könige für alle Wesen — dessen Wesen von Viṣṇu und Brahman durchdrungen ist, soll als der wahre Souverän erkannt werden. Erkennt Hari als den Urheber aller Taten, der doch selbst ungemacht ist und keinen Urheber hat.“
Word by Word
राजाधिराजःthe king of kings, supreme ruler
राजाधिराजः:
Karta
TypeNoun
Rootराजाधिराज
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
विष्णुब्रह्ममयःconsisting of (or pervaded by) Vishnu and Brahman
विष्णुब्रह्ममयः:
Karta
TypeAdjective
Rootविष्णुब्रह्ममय
FormMasculine, Nominative, Singular
महान्great
महान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ईश्वरत्वम्lordship, divinity
ईश्वरत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश्वरत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
विजानीध्वम्know, understand (you all)
विजानीध्वम्:
TypeVerb
Rootज्ञा (वि + ज्ञा)
FormImperative, Second, Plural, Atmanepada
कर्तारम्the doer, creator
कर्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्तृ
FormMasculine, Accusative, Singular
अकृतम्unmade, uncreated
अकृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअकृत
FormMasculine, Accusative, Singular
हरिम्Hari (Vishnu)
हरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootहरि
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaH
Hari (Viṣṇu)B
BrahmanVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes