Shloka 11
अन्तर्वन-विद्यारण्योपमा
The Allegory of the Inner Forest of Knowledge
सुरभीण्येकवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च | सृजन्तः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद् वनम्,चौथे वृक्ष सुगन्धयुक्त केवल एक रंगवाले पुष्प और फलोंकी सृष्टि करते हुए उस वनके सब ओर फैले हैं
surabhīṇy ekavarṇāni puṣpāṇi ca phalāni ca | sṛjantaḥ pādapās tatra vyāpya tiṣṭhanti tad vanam ||
Dort stehen die Bäume, über den ganzen Wald verbreitet, und bringen unablässig duftende Blüten und Früchte von nur einem Farbton hervor. Die Szene vermittelt eine stille, geordnete Fülle—die Beständigkeit und Reinheit der Natur als moralischer Gegensatz zur Unrast und zum Streit der Menschen.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a model of natural harmony: steady, fragrant, single-hued flowering and fruiting suggests purity and order. Ethically, it can be read as an implicit reminder that dharma is associated with balance, restraint, and consistent beneficence—qualities mirrored by the forest’s calm abundance.
A Brahmin narrator describes a particular forest where the trees are spread everywhere and continuously generate fragrant flowers and fruits of one color, setting a vivid, serene atmosphere for the surrounding episode.