Shloka 215

नरेश्वर! मैं अभी उन्हें स्तम्भित करता हूँ; अतः तुम इन्द्रसे न डरो। मैंने सम्पूर्ण देवताओंके अस्त्र-शस्त्र भी क्षीण कर दिये हैं। चाहे दसों दिशाओंमें वज्ञ गिरे, आँधी चले, इन्द्र स्वयं ही वर्षा बनकर सम्पूर्ण वनोंमें निरन्तर बरसते रहें, आकाशमें व्यर्थ ही जलप्लावन होता रहे और बिजली चमके तो भी तुम भयभीत न होओ ।। वह्निदेवस्त्रातु वा सर्वतस्ते कामानू्‌ सर्वान्‌ वर्षतु वासवो वा | वज्र तथा स्थापयतां वधाय महाघोरं प्लवमानं जलौघचै:

saṃvarta uvāca | nareśvara! ahaṃ tān adya stambhayāmi; ato tvaṃ indrasya mā bhaiḥ | mayā samagradevatānām astrāṇi śastrāṇi ca kṣīṇīkṛtāni | daśasu dikṣu vajrāṇi patantu, vāyur vā pravātu, indraḥ svayam eva varṣarūpaḥ san sarvavaneṣu nirantaraṃ varṣatu, ākāśe vyartham eva jalaplāvanaṃ bhavatu, vidyut ca sphuratu—tathāpi tvaṃ mā bhaiḥ || vahni-devaḥ trātu vā sarvatas te, kāmān vā sarvān varṣatu vāsavo vā | vajraṃ tathā sthāpayatāṃ vadhāya, mahāghoraṃ plavamānaṃ jalaughaś ca ||

Saṃvarta sprach: „O König, ich werde sie noch in diesem Augenblick lähmen; darum fürchte Indra nicht. Die Waffen und Geschosse aller Götter habe ich bereits erschöpft. Selbst wenn in allen zehn Richtungen Donnerkeile niedergehen, selbst wenn wilde Stürme toben, selbst wenn Indra selbst zu Regen wird und unaufhörlich über alle Wälder strömt, selbst wenn der Himmel von Wasser überflutet ist und Blitze vergeblich zucken—fürchte dich nicht. Ob der Feuergott dich von allen Seiten schützt, oder Vāsava (Indra) alle Wünsche herabregnen lässt, oder gar den Vajra zum Töten erhebt und ein schrecklicher Wasserstrom anschwillt—steh fest, frei von Furcht.“

वह्निदेवःthe Fire-god (Agni)
वह्निदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootवह्निदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रातुmay (he) protect
त्रातु:
TypeVerb
Rootत्रा
FormImperative (Lot), 3rd, Singular, Parasmaipada
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सर्वतःfrom all sides / everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
तेto you / for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
कामान्desires / wishes
कामान्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
वर्षतुmay (he) rain / shower (grant)
वर्षतु:
TypeVerb
Rootवृष्
FormImperative (Lot), 3rd, Singular, Parasmaipada
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वज्रंthe thunderbolt
वज्रं:
Karma
TypeNoun
Rootवज्र
FormNeuter, Accusative, Singular
तथाthus / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
स्थापयताम्let the two set/aim/bring to bear
स्थापयताम्:
TypeVerb
Rootस्था/स्थापय्
FormImperative (Lot), 3rd, Dual, Parasmaipada
वधायfor killing / for slaying
वधाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Dative, Singular
महाघोरम्very terrible
महाघोरम्:
TypeAdjective
Rootमहाघोर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्लवमानम्surging / floating / overflowing
प्लवमानम्:
TypeAdjective
Rootप्लवमान
FormNeuter, Accusative, Singular
जलौघम्a mass/flood of water
जलौघम्:
Karma
TypeNoun
Rootजलौघ
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

संवर्त उवाच

S
Saṃvarta
I
Indra (Vāsava)
A
Agni (Vahni-deva)
V
Vāyu
V
Vajra (thunderbolt)
T
Ten directions (daśa diśaḥ)
S
Sky (ākāśa)
F
Forests (vana)

Educational Q&A

The passage teaches steadfast fearlessness grounded in spiritual power and clarity of purpose: even overwhelming displays of divine force—thunderbolt, storm, lightning, flood—should not shake one’s resolve when one is protected by higher insight and disciplined strength.

Saṃvarta addresses a king, promising to immobilize the opposing divine forces and assuring him not to fear Indra. He declares that he has already neutralized the gods’ weapons, and he lists extreme cosmic threats (thunderbolts in all directions, storms, incessant rain, flooding, lightning) to emphasize that none of these should cause fear.