Shloka 223

पाल्यमाना धृतिमता सुखं विन्दामहे नूप । “नरेश्वर! भगवान्‌ करें कि बुद्धिमान्‌ कुन्तीकुमार राजा युधिष्छिर धैर्यपूर्वक सहस्रों वर्षतक हमारा पालन करें और हम इनके राज्यमें सुखसे रहें

pālyamānā dhṛtimatā sukhaṃ vindāmahe nṛpa | nareśvara bhagavān karotu yat buddhimān kuntīkumararājā yudhiṣṭhiraḥ dhairyapūrvakaṃ sahasrāṇi varṣāṇi asmākaṃ pālanaṃ kuryāt, vayaṃ cāsya rājye sukhenāvasema ||

Vaiśampāyana sprach: „Unter dem Schutz des standhaften Königs, o Herrscher, leben wir in Wohlbehagen. Möge der Herr es so fügen, o König der Menschen, dass der weise Yudhiṣṭhira, Kuntīs Sohn, uns mit Geduld und Festigkeit tausende Jahre lang erhält und wir glücklich in seinem Reich wohnen.“

पाल्यमानाःbeing protected (we)
पाल्यमानाः:
Karta
TypeVerb
Rootपाल्य (पाल् धातु)
Formकर्मणि, शानच् (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, बहुवचन
धृतिमताby the steadfast/firm-minded one
धृतिमता:
Karana
TypeAdjective
Rootधृतिमत्
Formपुं, तृतीया, एकवचन
सुखम्happiness, comfort
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
विन्दामहेwe obtain, we find
विन्दामहे:
Karta
TypeVerb
Rootविद्
Formलट्, आत्मनेपद, उत्तम, बहुवचन
नृपO king
नृप:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनृप
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
B
Bhagavān (the Lord)
R
rājya (the kingdom)

Educational Q&A

The verse highlights rājadharma: a king’s steadfast, patient governance is meant to protect and sustain the people, enabling social well-being; it also frames political stability as supported by divine providence.

In Vaiśampāyana’s narration, the speakers express gratitude for being protected under a resolute ruler and voice a blessing that King Yudhiṣṭhira—Kuntī’s wise son—will continue to govern and care for them for a very long time so they may live happily in his kingdom.