Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement

इस प्रकार श्रीमह्याभारत आश्रमवासिकपवके अन्तर्गत आश्रमवासपर्वमें धृतराष््रका उपसंवादविषयक सातवाँ अध्याय पूरा हुआ,अनुज्ञात: स्वयं तेन व्यासेन त्वं महर्षिणा । युधिष्ठिरस्यानुमते कदारण्यं गमिष्यसि “महाराज! स्वयं महर्षि व्यासने आपको वनमें जानेकी आज्ञा दे दी है और युधिष्ठिरकी भी अनुमति मिल ही गयी है। अब आप कब वनको चलेंगे?” वृद्धोडयं हतपुत्रो5यं दु:खितो5यं नराधिप:

anujñātaḥ svayaṃ tena vyāsena tvaṃ maharṣiṇā | yudhiṣṭhirasya anumate kadā araṇyaṃ gamiṣyasi || vṛddho 'yaṃ hataputro 'yaṃ duḥkhito 'yaṃ narādhipa ||

Dhṛtarāṣṭra sprach: „O König, der große Weise Vyāsa selbst hat dir die Erlaubnis erteilt, und auch Yudhiṣṭhiras Zustimmung ist erlangt. Wann also wirst du in den Wald aufbrechen? Ich bin alt; meine Söhne sind erschlagen; Kummer lastet schwer auf mir, o Herr der Menschen.“

anujñātaḥpermitted, authorized
anujñātaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootanujñā (dhātu) → anujñāta (kṛdanta)
FormMasculine, Nominative, Singular
svayampersonally, oneself
svayam:
TypeIndeclinable
Rootsvayam
tenaby him
tena:
Karana
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
vyāsenaby Vyāsa
vyāsena:
Karana
TypeNoun
Rootvyāsa
FormMasculine, Instrumental, Singular
tvamyou
tvam:
Karta
TypePronoun
Rootyusmad (sarvanāma-prātipadika)
FormMasculine/Feminine, Nominative, Singular
maharṣiṇāby the great sage
maharṣiṇā:
Karana
TypeNoun
Rootmaharṣi
FormMasculine, Instrumental, Singular
yudhiṣṭhirasyaof Yudhiṣṭhira
yudhiṣṭhirasya:
TypeNoun
Rootyudhiṣṭhira
FormMasculine, Genitive, Singular
anumateupon/with (his) consent
anumate:
Adhikarana
TypeNoun
Rootanumati
FormFeminine, Locative, Singular
kadāwhen?
kadā:
TypeIndeclinable
Rootkadā
araṇyamto the forest
araṇyam:
Karma
TypeNoun
Rootaraṇya
FormNeuter, Accusative, Singular
gamiṣyasiwill you go
gamiṣyasi:
TypeVerb
Rootgam (dhātu)
FormLuṭ (Simple Future), Second, Singular, Parasmaipada
vṛddhaḥold
vṛddhaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootvṛddha
FormMasculine, Nominative, Singular
ayamthis (person)
ayam:
Karta
TypePronoun
Rootidam (sarvanāma-prātipadika)
FormMasculine, Nominative, Singular
hata-putraḥone whose sons are slain / bereft of sons
hata-putraḥ:
Karta
TypeAdjective
Roothata (kṛdanta) + putra
FormMasculine, Nominative, Singular
ayamthis (person)
ayam:
Karta
TypePronoun
Rootidam (sarvanāma-prātipadika)
FormMasculine, Nominative, Singular
duḥkhitaḥafflicted, sorrowful
duḥkhitaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootduḥkhita
FormMasculine, Nominative, Singular
ayamthis (person)
ayam:
Karta
TypePronoun
Rootidam (sarvanāma-prātipadika)
FormMasculine, Nominative, Singular
nara-adhipaḥking, lord of men
nara-adhipaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootnara + adhipa
FormMasculine, Nominative, Singular

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
V
Vyāsa
Y
Yudhiṣṭhira
A
Araṇya (forest)