Shloka 33
धृतराष्ट्रस्य पश्चात्तापः तथा वनप्रस्थानानुज्ञा | Dhṛtarāṣṭra’s Remorse and Request for Forest-Retirement
'प्रातःकाल उठकर (नित्य नियमसे निवृत्त होनेके बाद) पहले तुम्हें उन लोगोंसे मिलना चाहिये, जो तुम्हारे खर्च-बर्चके कामपर नियुक्त हों। उसके बाद आभूषण पहनने या भोजन करनेके कामपर ध्यान देना चाहिये ।।
vaiśampāyana uvāca | prātaḥkāle utthāya (nityaniyamān nirvṛtya) pūrvaṃ tvayā teṣāṃ saha saṃgamo kartavyaḥ ye tava vyayavyayakārye niyuktāḥ | tataḥ alaṅkāradhāraṇe bhojane vā manaḥ kartavyam || paśyethāśva tato yodhān sadā tvaṃ pratiharṣayan | dūtānāṃ ca carāṇāṃ ca pradoṣas te sadā bhavet ||
Vaiśampāyana sprach: „Wenn du bei Tagesanbruch aufstehst und deine täglichen Observanzen vollendet hast, sollst du zuerst jene treffen, die zur Verwaltung deiner Ausgaben und der häuslichen Aufwendungen bestellt sind. Danach widme dich Dingen wie dem Schmücken deiner Person oder der Einnahme von Speise. Dann, indem du sie stets ermutigst, sollst du die Krieger aufsuchen und ihren Mut heben. Für die Begegnung mit Gesandten und Spähern aber ist die Abenddämmerung für dich immer die geeignetste Zeit.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler (or leader) should follow disciplined time-management: begin with duty and accountability (daily observances and financial oversight), then personal needs, then morale-building among the troops, and reserve sensitive intelligence work (envoys and spies) for an appropriate, discreet time (evening).
Vaiśampāyana describes a structured daily schedule of leadership: meeting officials responsible for expenses, then attending to personal routines, then visiting and heartening the warriors, and finally holding consultations with envoys and spies at dusk.