Shloka 58
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
वैशम्पायन उवाच इत्युक्त्वा धर्मराजानं वेपमानं कृताञज्जलिम् | उवाच वचन राजा धृतराष्ट्रोम्बिकासुत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! धृतराष्ट्रकी यह बात सुनकर धर्मराज युधिष्ठछिर काँपने लगे और हाथ जोड़कर चुपचाप बैठे रहे। अम्बिकानन्दन राजा धुृतराष्ट्रने उनसे उपर्युक्त बात कहकर महात्मा संजय और महारथी कृपाचार्यसे कहा--“मैं आपलोगोंके द्वारा राजा युधिष्ठिरको समझाना चाहता हूँ
vaiśampāyana uvāca | ity uktvā dharmarājānaṁ vepamānaṁ kṛtāñjalim | uvāca vacanaṁ rājā dhṛtarāṣṭro ’mbikāsutaḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Nachdem er so geredet hatte, wandte sich König Dhṛtarāṣṭra, der Sohn Ambikās, an König Dharmarāja (Yudhiṣṭhira), der zitterte und mit gefalteten Händen in Ehrfurcht dasaß. Die Szene lässt das Gewicht von Rat und Verantwortung erkennen: Als der greise König den gerechten Herrscher erschüttert sah, fuhr er fort und rief den edlen Sañjaya und den großen Wagenkämpfer Kṛpācārya herbei, um Yudhiṣṭhira mit ihrer Hilfe zu belehren und zu überzeugen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical kingship grounded in humility: even a righteous ruler may tremble under the weight of duty and consequence, and the proper response is reverent attentiveness to wise counsel rather than pride or impulsiveness.
After speaking previously, Dhṛtarāṣṭra turns to address Yudhiṣṭhira directly. Yudhiṣṭhira is visibly shaken and sits with folded hands, indicating respect and emotional gravity as the elder king continues his counsel.