Shloka 9
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
जामय: पूजिता: कच्चित् तव गेहे नरर्षभ । नरश्रेष्ठ! तुम्हारे राज्यमें स्त्रियों, बालकों और वृद्धोंको दुःख तो नहीं भोगना पड़ता? वे जीविकाके लिये भीख तो नहीं माँगते हैं? तुम्हारे घरमें सौभाग्यवती बहू-बेटियोंका आदर- सत्कार तो होता है न? ।। ८ $ ।। कच्चिद् राजर्षिवंशो5यं त्वामासाद्य महीपतिम्
Dhṛtarāṣṭra uvāca: Jāmayaḥ pūjitāḥ kaccit tava gehe nararṣabha? Naraśreṣṭha! Tava rājyaṁe striyo bālakāś ca vṛddhāś ca duḥkhaṁ na bhogayanti? Te jīvikārthaṁ bhikṣāṁ na yācante? Tava gehe saubhāgyavatīnāṁ vadhū-duhitṝṇāṁ ādarasatkāraḥ kaccid bhavati? Kaccid rājarṣivaṁśo ’yaṁ tvām āsādya mahīpatim…
Dhṛtarāṣṭra sprach: „O Stier unter den Menschen, werden die Frauen deines Hauses gebührend geehrt? O Bester der Menschen, leben in deinem Reich Frauen, Kinder und Greise, ohne gezwungen zu sein, Leid zu erdulden? Müssen sie nicht um ihres Lebensunterhalts willen betteln? Und in deinem Heim—werden deine glückverheißenden Schwiegertöchter und Töchter mit Achtung und angemessener Gastfreundschaft behandelt? Hat dieses Geschlecht der Königs-ṛṣi, da es dich als König erlangte, weiterhin zu blühen begonnen…?“
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy is measured by dharma in practice: safeguarding the vulnerable (women, children, elders), preventing destitution and begging, and maintaining honor and respectful treatment within the household—especially toward daughters-in-law and daughters.
Dhṛtarāṣṭra poses traditional ‘kaccit’ welfare-questions to a ruler, checking whether the realm and household are well-governed: whether dependents suffer, whether poverty has driven people to beg, and whether women of the family receive due respect—framing good kingship as care and social order.