Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)

विदुरस्य शरीरं तु तथैव स्तब्धलोचनम्‌ | वृक्षाश्रितं तदा राजा ददर्श गतचेतनम्‌,राजाने देखा, विदुरजीका शरीर पूर्ववत्‌ वृक्षके सहारे खड़ा है। उनकी आँखें अब भी उसी तरह निन्निमिष हैं, किंतु अब उनके शरीरमें चेतना नहीं रह गयी है

vidurasya śarīraṃ tu tathaiva stabdhalocanam | vṛkṣāśritaṃ tadā rājā dadarśa gatacetanam ||

Vaiśaṃpāyana sprach: Da sah der König Viduras Leib an einen Baum gelehnt — die Augen noch immer starr und unblinzelnd wie zuvor, doch das Lebensbewusstsein war gewichen. Die Szene hebt den strengen Abschluss der Entsagung hervor: ein Körper, in Regungslosigkeit bewahrt, während das Selbst nicht länger an ihn gebunden ist.

विदुरस्यof Vidura
विदुरस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Genitive, Singular
शरीरम्body
शरीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तथाthus/in the same manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवjust/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्तब्धलोचनम्with fixed (unblinking) eyes
स्तब्धलोचनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्तब्ध-लोचन
FormNeuter, Accusative, Singular
वृक्षाश्रितम्leaning on/depending on a tree
वृक्षाश्रितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृक्ष-आश्रित
FormNeuter, Accusative, Singular
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
गतचेतनम्devoid of consciousness (lifeless)
गतचेतनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगत-चेतन
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
V
Vidura
T
the king (rājā)
T
tree (vṛkṣa)