Shloka 2
Kuntī’s Retrospective Uddharṣaṇa and Renunciatory Resolve (कुन्त्युद्धर्षण-प्रत्याख्यानम्)
स च योधजन: सर्वो ये च राष्ट्रनिवासिन: । स्त्रियश्व कुरुमुख्यानां पद्धिरेवान्वयुस्तदा,साथ आये हुए समस्त सैनिक, राज्यके निवासी मनुष्य तथा कुरुवंशके प्रधान पुरुषोंकी स्त्रियाँ भी पैदल ही आश्रमतक गयीं
sa ca yodhajanaḥ sarvo ye ca rāṣṭranivāsinaḥ | striyaś ca kurumukhyānāṁ paddhir evānvayus tadā ||
Vaiśampāyana sprach: Da folgten alle Krieger, die Bewohner des Reiches und sogar die Frauen der Vornehmsten unter den Kurus zu Fuß bis zur Einsiedelei. Die Szene betont eine gemeinsame Wendung: vom königlichen Komfort hin zu strenger Pflicht und ehrfürchtiger Begleitung, in einer Zeit des Rückzugs und der moralischen Abrechnung nach dem Krieg.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights humility and shared responsibility: in a moment of transition toward ascetic life, even those accustomed to privilege choose to walk on foot, signaling respect, solidarity, and a turn from power toward restraint and dharmic conduct.
A large group—soldiers, common residents of the realm, and the women of the leading Kurus—sets out and follows on foot to the hermitage, accompanying the principal figures of the Kuru house during their move into forest life.