Shloka 14

अौर्ध्वदेहिक-श्राद्धे दानयज्ञविस्तारः | Expansion of the Aurdhvadehika Śrāddha and the Donation-Rite

Devanagari script

हतप्रवीरां पृथिवीं हृतरत्नां च भारत । सदैव चिन्तयन्तस्ते न शर्म चोपलेभिरे,भरतनन्दन! जिसके प्रमुख वीर मारे गये तथा रत्नोंका अपहरण हो गया, उस पृथ्वीकी दुर्दशशाका सदैव चिन्तन करते हुए पाण्डव कभी थोड़ी देरके लिये भी शान्ति नहीं पाते थे

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | hatapravīrāṁ pṛthivīṁ hṛtaratnāṁ ca bhārata | sadaiva cintayantaste na śarma copalebhire ||

Translation

Vaiśampāyana sprach: „O Bhārata, indem sie unablässig über das Elend der Erde nachdachten — ihrer vornehmsten Helden beraubt und ihrer Schätze entkleidet — fanden die Pāṇḍavas weder Frieden noch Trost, nicht einmal für einen Augenblick.“

Word by Word

हतप्रवीराम्having its chief heroes slain

पृथिवीम्the earth

हृतरत्नाम्whose jewels have been taken away

चand

भारतO Bharata

सदैवalways

चिन्तयन्तःthinking/pondering

तेthey

नnot

शर्मcomfort/peace

चeven/and

उपलेभिरेthey obtained/found

भरतनन्दनO descendant/delighter of Bharata

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Bhārata (address to Janamejaya / Bharata lineage)

Pṛthivī (the Earth/realm)

Pāṇḍavas (implied by 'te' in context)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes