Previous Verse
Next Verse

Shloka 243

धृतराष्ट्रस्य सत्कारः — Dhṛtarāṣṭra Honored in the Post-war Court

किंकरा: पर्युपातिष्ठन्‌ सर्वा: सुबलजां तथा । पुरुषप्रवर! कुन्ती, द्रौपदी, यशस्विनी सुभद्रा, नागकन्या उलूपी, देवी चित्रांगदा, धृष्टकेतुकी बहिन तथा जरासंधकी पुत्री--ये तथा कुरुकुलकी दूसरी बहुत-सी स्त्रियाँ दासीकी भाँति सुबलपुत्री गान्धारीकी सेवामें लगी रहती थीं

Vaiśampāyana uvāca: kiṅkarāḥ paryupātiṣṭhan sarvāḥ subalajāṃ tathā | puruṣapravara! kuntī, draupadī, yaśasvinī subhadrā, nāgakanyā ulūpī, devī citrāṅgadā, dhṛṣṭaketukī bahin tathā jarāsandhakī putrī—ye tathā kurukulakī dvitīyā bahuśaḥ striyaḥ dāsīvat subalaputrīṃ gāndhārīṃ sevāyāṃ lagāḥ ||

Vaiśampāyana sprach: „All jene Frauen standen ringsum und dienten der Tochter Subalas wie Mägde. O Bester der Männer—Kuntī, Draupadī, die ruhmreiche Subhadrā, die Nāga-Prinzessin Ulūpī, die edle Citrāṅgadā, die Schwester Dhṛṣṭaketus und die Tochter Jarāsandhas—zusammen mit vielen anderen Frauen des Kuru-Geschlechts—blieben im Dienst an Gāndhārī, der Gemahlin des Sohnes Subalas.“ Die Stelle betont eine Ethik nach dem Krieg: Demut und geteilte Trauer; ehemalige Königinnen und hochgeborene Frauen nehmen den Dienst als Dharma, als Solidarität und als Ehrfurcht vor der alten Matriarchin an, die ungeheure Verluste erduldet hat.

किंकराःservants
किंकराः:
Karta
TypeNoun
Rootकिंकर
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्युपातिष्ठन्attended upon / stood by in service
पर्युपातिष्ठन्:
Karta
TypeVerb
Rootपरि-उप-आ-स्था (√स्था)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
सुबळजाम्the daughter of Subala (Gāndhārī)
सुबळजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुबळजा
FormFeminine, Accusative, Singular
तथाalso / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पुरुषप्रवरO best of men
पुरुषप्रवर:
TypeNoun
Rootपुरुषप्रवर
FormMasculine, Vocative, Singular
कुन्तीKuntī
कुन्ती:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Nominative, Singular
द्रौपदीDraupadī
द्रौपदी:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Nominative, Singular
यशस्विनीthe illustrious one
यशस्विनी:
Karta
TypeAdjective
Rootयशस्विन्
FormFeminine, Nominative, Singular
सुभद्राSubhadrā
सुभद्रा:
Karta
TypeNoun
Rootसुभद्रा
FormFeminine, Nominative, Singular
नागकन्याthe Nāga maiden
नागकन्या:
Karta
TypeNoun
Rootनागकन्या
FormFeminine, Nominative, Singular
उलूपीUlūpī
उलूपी:
Karta
TypeNoun
Rootउलूपी
FormFeminine, Nominative, Singular
देवीthe lady / queen
देवी:
Karta
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Nominative, Singular
चित्रांगदाCitrāṅgadā
चित्रांगदा:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रांगदा
FormFeminine, Nominative, Singular
धृष्टकेतुकीDhṛṣṭaketukī
धृष्टकेतुकी:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टकेतुकी
FormFeminine, Nominative, Singular
बहिनsister
बहिन:
Karta
TypeNoun
Rootबहिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाand also / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
जरासंधकीbelonging to Jarāsandha
जरासंधकी:
Karta
TypeAdjective
Rootजरासंधकी
FormFeminine, Nominative, Singular
पुत्रीdaughter
पुत्री:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्री
FormFeminine, Nominative, Singular
येwho / those (women) who
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाthus / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
कुरुकुलकीof the Kuru family
कुरुकुलकी:
Karta
TypeAdjective
Rootकुरुकुलकी
FormFeminine, Nominative, Plural
दूसरीother
दूसरी:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वितीय
FormFeminine, Nominative, Plural
बहुत-सीmany
बहुत-सी:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormFeminine, Nominative, Plural
स्त्रियाँwomen
स्त्रियाँ:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
दासीकीof a maidservant
दासीकी:
TypeNoun
Rootदासी
FormFeminine, Genitive, Singular
भाँतिlike / in the manner of
भाँति:
TypeIndeclinable
Rootभाँति
सुबळपुत्रीof Subala's daughter (Gāndhārī's)
सुबळपुत्री:
TypeNoun
Rootसुबळपुत्री
FormFeminine, Genitive, Singular
गान्धारीकीof Gāndhārī
गान्धारीकी:
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Genitive, Singular
सेवामेंin service
सेवामें:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसेवा
FormFeminine, Locative, Singular
लगीwere engaged
लगी:
Karta
TypeVerb
Rootलग् (Hindi)
FormPerfective (Hindi), 3rd, Plural
रहतीused to remain / kept on
रहती:
Karta
TypeVerb
Rootरह् (Hindi)
FormImperfective/Habitual (Hindi), 3rd, Plural
थींwere
थीं:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (Hindi auxiliary)
FormPast (Hindi), 3rd, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Gāndhārī
S
Subala
K
Kuntī
D
Draupadī
S
Subhadrā
U
Ulūpī
C
Citrāṅgadā
D
Dhṛṣṭaketu
J
Jarāsandha
K
Kuru-kula