Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative

Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda

ऋषय: समेता: पश्चिमे वै प्रभासे समागता मन्त्रममन्त्रयन्त । चराम सर्वा पृथिवीं पुण्यतीर्था तन्न: काम॑ हन्त गच्छाम सर्वे,पश्चिम समुद्रके तटपर प्रभास तीर्थमें बहुत-से ऋषि एकत्र हुए थे। उन समागत महर्षियोंने आपसमें यह सलाह की कि हमलोग अनेक पुण्यतीर्थोंसे भरी हुई समूची पृथ्वीकी यात्रा करें। यह हम सभी लोगोंकी अभिलाषा है। अत: सब लोग साथ-ही-साथ यात्रा प्रारम्भ कर दें

ṛṣayaḥ sametāḥ paścime vai prabhāse samāgatā mantram amantrayanta | carāma sarvāṃ pṛthivīṃ puṇyatīrthāṃ tan naḥ kāmaḥ—hanta gacchāma sarve ||

Bhishma sprach: „Im Westen, am Tīrtha Prabhāsa, versammelten sich viele Weise. Als sie beisammen waren, berieten sie miteinander: ‚Lasst uns die ganze Erde bereisen, reich an heiligen Furten und geweihten Stätten. Das ist unser gemeinsamer Wunsch; kommt, lasst uns alle zusammen aufbrechen.‘“

ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
समेताःassembled, gathered
समेताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमेत (सम् + इ + क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
पश्चिमेin the west
पश्चिमे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपश्चिम
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रभासेat Prabhāsa (tirtha)
प्रभासे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रभास
FormMasculine, Locative, Singular
समागताःhaving come together, arrived
समागताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमागत (सम् + आ + गम् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
मन्त्रम्counsel, plan
मन्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अमन्त्रयन्तthey consulted, deliberated
अमन्त्रयन्त:
TypeVerb
Rootमन्त्रय्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
चरामlet us roam/travel
चराम:
TypeVerb
Rootचर्
FormPresent, 1st, Plural, Parasmaipada
सर्वाम्entire, whole
सर्वाम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Accusative, Singular
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Accusative, Singular
पुण्यतीर्थाःholy (as) tīrthas / possessing holy tīrthas
पुण्यतीर्थाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्यतीर्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
नःof us / to us
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive/Dative, Plural
कामःdesire, wish
कामः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
हन्तcome!, well then!
हन्त:
TypeIndeclinable
Rootहन्त
गच्छामlet us go
गच्छाम:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, 1st, Plural, Parasmaipada
सर्वेall (of us)
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
ṛṣayaḥ (sages)
P
Prabhāsa
P
paścima (western region)
P
pṛthivī (the earth)
T
tīrtha (sacred ford/pilgrimage place)
P
paścima-samudra (western ocean, implied by context)