Shloka 43
विश्वामित्र उवाच काम कामयमानस्य यदा काम: समृध्यते । अथैनमपर: कामस्तृष्णाविध्यति बाणवत्,विश्वामित्र बोले--किसी वस्तुकी कामना करनेवाले मनुष्यकी एक इच्छा जब पूरी होती है, तब दूसरी नयी उत्पन्न हो जाती है। इस प्रकार तृष्णा तीरकी तरह मनुष्यके मनपर चोट करती ही रहती है
Viśvāmitra uvāca: kāmaṁ kāmayamānasya yadā kāmaḥ samṛdhyate | athainam aparaḥ kāmas tṛṣṇā-vidhyati bāṇavat ||
Viśvāmitra sprach: Wenn bei einem Menschen, der nach Genüssen verlangt, ein Wunsch in Erfüllung geht, entsteht an seiner Stelle sogleich ein anderer. So trifft die Gier den Geist immer wieder wie ein Pfeil—und zeigt, dass Hingabe an Genuss das Begehren nicht beendet, sondern vermehrt.
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
Fulfilling one desire does not end desire; it generates further desires. Therefore craving (tṛṣṇā) is inherently insatiable and repeatedly wounds the mind, implying the need for restraint and discernment.
Viśvāmitra is delivering a moral instruction: he uses a vivid simile—craving as an arrow—to explain the psychological cycle in which satisfaction of one wish immediately gives rise to another.