Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्

तत:ः प्रचोदिता राज्ञा वन॑ गत्वास्य मन्त्रिण: । प्रचीयोदुम्बराणि सम दातु तेषां प्रचक्रिरे,तब राजाकी प्रेरणासे उनके मन्त्री वनमें गये और गूलरके फल तोड़कर उन्हें देनेकी चेष्टा करने लगे

tataḥ pracoditā rājñā vanaṃ gatvā’sya mantriṇaḥ | pracīyodumbarāṇi samaṃ dātuṃ teṣāṃ pracakrire ||

Bhīṣma sprach: Dann gingen, vom König angetrieben, seine Minister in den Wald und machten sich daran, Udumbara-Früchte (Büschelfeigen) zu sammeln, um sie den Betreffenden gleichmäßig zu verteilen.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formavyaya
प्रचोदिताःurged, prompted
प्रचोदिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्र-चुद् (क्त-प्रत्यय; प्रचोदित)
Formmasculine, nominative, plural
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, instrumental, singular
वनम्to the forest (forest as goal)
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
Formneuter, accusative, singular
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम् (क्त्वा-प्रत्यय; गत्वा)
Formabsolutive (क्त्वान्त), indeclinable
अस्यof him / for him
अस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, genitive, singular
मन्त्रिणःministers, counselors
मन्त्रिणः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्त्रिन्
Formmasculine, nominative, plural
प्रचीयcollect! gather!
प्रचीय:
TypeVerb
Rootप्र-चि (लोट्; 2nd person singular, परस्मैपद) / or irregular for प्रचिनु (from प्र-चि)
Formimperative (लोट्), 2nd person, singular, parasmaipada
उदुम्बराणिudumbara fruits (cluster figs)
उदुम्बराणि:
Karma
TypeNoun
Rootउदुम्बर
Formneuter, accusative, plural
समम्equally / together / properly
समम्:
TypeIndeclinable
Rootसम (अव्ययीभाव-प्रयोगे अव्ययवत्)
Formavyaya
दातुम्to give
दातुम्:
TypeVerb
Rootदा (तुमुन्-प्रत्यय; दातुम्)
Forminfinitive (तुमन्त), indeclinable
तेषाम्to them / for them
तेषाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, genitive, plural
प्रचक्रिरेthey set about / they attempted
प्रचक्रिरे:
TypeVerb
Rootप्र-चर् (लिट्; आत्मनेपद) / idiomatic: ‘set about, attempted’
Formperfect (लिट्), 3rd person, plural, atmanepada

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
king (rājā)
M
ministers (mantriṇaḥ)
F
forest (vana)
U
udumbara fruits (udumbarāṇi)